Một số kinh nghiệm khi sử dụng thiết bị dạy học môn sinh học
đạt chất lượng cao - an toàn - sư phạm
I. Đặt vấn đề:
Trong vài năm giáo dục trở lại đây Bộ giáo dục và đào tạo đang tích cực đẩy mạnh và nâng cao chất lượng dạy học ở các cấp học, trường học trong đó đặc biệt là THCS. ở trường THCS một mảng lớn góp phần nâng cao chất lượng dạy học chính là thiết bị dạy học. Đối với giáo viên sử dụng đồ dùng dạy học trong một tiết học làm thế nào để có chất lượng, hiệu quả cung cấp kiến thức trực quan cho học sinh là một vấn đề rất quan trọng. Vì vậy qua một số năm dạy học với bộ mônuSinh học, bản thân tôi đã đúc rút được một số kinh nghiệm thực tiễn sau đây nhằm cùng trao đổi với các đồng nghiệp bộ môn và trong trường để cùng nhau nâng cao chất lượng dạy học.
II. Nội dung.
Phân lọai thiết bị:
* Muốn sử dụng thiết bị được tốt người giáo viên cần phải phân loại được thiết bị dạy học, theo tôi cần phân loại theo mục đích tiết dạy và đặc điểm của đồ dùng như sau:
a) Mô hình:
Mẫu nhồi bông, mẫu vật khô, mẫu bằng nhựa cứng, nhựa dẻo, thạch cao...
b) Dụng cụ:
Dụng cụ bằng kính, kim loại như kính lúp, kính hiển vi...
Bằng thủy tinh như: ống nghiệm, phễu, đũa, bình...
Bằng nhựa, bằng cao su như: khay mổ, bô, can...
c) Tranh ảnh:
Thường bằng giấy dai để sử dụng nhiều năm như: Tranh dạy phần di truyền lớp 9, tranh về giải phẫu sinh lí người lớp 8, tranh về thực vật và động vật ở lớp 6,7.
d) Hóa chất:
Trong môn sinh có các hóa chất thường sử dụng như: cồn 900, phoocmôn, clorophooc...
e) Đồ dùng chất lương cao:
Một sô năm gần đây còn có máy vi tính, máy chiếu, đầu đĩa... đòi hỏi người sử dụng cần có một kiến thức nhất định về vận hành và bảo quản.
* Khi giáo viên phân loại được thiết bị giáo viên sẽ sử dụng thiết bị đúng mục đích, an toàn, tránh được các đổ vỡ đáng tiếc và tai nạn cho mình, biết cách bảo quản giữ được thiết bị bền đẹp, không bay hơi, không bị mốc...
Tính sư phạm trong giảng dạy
Khi sử dụng giáo viên nên đưa ra đúng lúc, treo đúng chỗ và cất đi ngay khi đã khai thác kiến thức xong bởi vì nếu không cất đi ngay sẽ gây sự phân tán chú ý cho học sinh. Khi đưa ra nên có chỉnh sửa để thiết bị được ngay ngắn, đẹp khi giảng dạy. Làm được điều này sẽ tạo được sự tập trung chú ý cho học sinh, tạo nên sự bất ngờ hiệu quả trong giờ dạy gây được sự hứng thú cho học sinh.
Chú ý quan trọng là khi chưa sử dụng giáo viên nên che kín thiết bị hoặc để thiết bị vào chỗ khuất để tránh sự tò mò của học sinh, tránh được hỏng hóc đổ vỡ khi chưa dùng đến.
Nếu trong thực hành giáo viên cần nhắc học sinh cẩn thận tránh đổ vỡ, tránh bị bỏng hóa chất như: axit và các hỏng hóc đối với các thiết bị khác, an toàn về điện, tránh dùng kim